شرکت کشت و صنعت نیشکر هفت‌تپه


تاریخ به‌روزرسانی: مرداد ماه 1399

فهرست مطالب:

الف) دلیل قرارگرفتن شرکت کشت و صنعت نیشکر هفت‌تپه در فرآیند واگذاری

ب) آماده‌سازی، عرضه و واگذاری شرکت کشت و صنعت نیشکر هفت‌تپه

ج) وضعیت پس از واگذاری شرکت کشت و صنعت نیشکر هفت‌تپه

الف) دلیل قرارگرفتن شرکت کشت و صنعت نیشکر هفت‌تپه در فرآیند واگذاری

1) با توجه به ماهیت تصدی‌گرایانه فعالیت‌های شرکت کشت و صنعت نیشکر هفت‌تپه، این شرکت قبل از ابلاغ قانون اجرای سیاستهای کلی اصل (44) قانون اساسی؛ و در راستای قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، به عنوان یک شرکت قابل واگذاری به بخش غیردولتی شناخته شد. بنابراین از سال 1383 وارد فهرست موارد مشمول واگذاری گردید.

2) با ابلاغ قانون اجرای سیاست‌های کلی اصل (44) قانون اساسی و لزوم طبقه‌بندی بنگاه‌ها توسط هیأت وزیران در راستای ماده (2) این قانون، شرکت کشت و صنعت نیشکر هفت‌تپه که فعالیت‌های خارج از عناوین مندرج در صدر اصل (44) قانون اساسی را انجام می‌داد، به موجب آئین‌نامه شماره 115320/ت43181ک مورخ 1388/6/7 هیأت وزیران در گروه (1) فعالیت‌های اقتصادی طبقه‌بندی شد. بنابراین واگذاری 100 درصد سهام آن به بخش غیردولتی الزامی گردید.

ب) آماده‌سازی عرضه و واگذاری شرکت کشت و صنعت نیشکر هفت‌تپه

3) با توجه به ضرورت اصلاح ساختار شرکت کشت و صنعت نیشکر هفت‌تپه قبل از واگذاری و با تمرکز بر اصلاح نیروی انسانی مازاد این شرکت، سازمان خصوصی‌سازی با استفاده از اختیار حاصل از مواد (16) و (19) قانون اجرای سیاستهای کلی اصل 44 قانون اساسی و به منظور فراهم نمودن مقدمات واگذاری بنگاه، به استناد مصوبات هیأت واگذاری، طی سالهای 1391 الی 1393 مبالغی را به شرح جدول (1) جهت اصلاح ساختار نیروی انسانی شرکت مذکور پرداخت نموده است؛ بطوریکه بیش از 1000 نفر نیروی مازاد شرکت با صرف مبلغی معادل 564 میلیارد ریال پیش از واگذاری و طی سنوات مزبور تعدیل شدند؛ لیکن متأسفانه در بدو ورود خریدار، حدود 2000 نفر نیرو به شرکت تحمیل گردید که عملاً اصلاح ساختار انجام شده توسط این سازمان را بلا اثر نمود. همین امر علت عمده بسیاری از مشکلات آتی شرکت گردید.

جدول شماره 1- اصلاح ساختار نیروی انسانی شرکت کشت و صنعت نیشکر هفت‌تپه

ردیف

سال

تعداد نفرات تعدیل شده

مبلغ (میلیارد ریال)

1

1391

452

205

2

1392

289

156

3

1393

341

203

جمع

1082

564

4) با توجه به 5 بار عرضه ناموفق شرکت کشت و صنعت نیشکر هفت‌تپه طی سال‌های 1383 تا 1394، هیأت واگذاری در جلسه مورخ 1394/8/30، بر مبنای گزارش کارشناس رسمی دادگستری قیمت پایه 100 درصد سهام شرکت مذکور را معادل 2،187 میلیارد ریال تصویب نمود. حال آنکه باز هم عرضه انجام یافته با این قیمت در تاریخ 1394/9/30، با عدم استقبال متقاضی همراه شد. تا اینکه مجدداً در جلسه مورخ 1394/10/26 هیأت واگذاری، موضوع تعیین قیمت پایه سهام شرکت کشت و صنعت نیشکر هفت‌تپه مطرح و مقرر گردید با رعایت شرایط مصوب در جلسه 1394/8/30، یک قید مبنی بر اینکه "در عرضه مجدد، تعداد کارکنان در سند واگذاری بر اساس اعلام کتبی در مقطع واگذاری، در قرارداد واگذاری درج شود"، نیز به شرایط موصوف اضافه شود. خلاصه وضعیت قیمت‌گذاری و عرضه‌های شرکت مزبور، به شرح مندرج در جدول ذیل است:

(جدول تفصیلی مربوط به وضعیت عرضه‌های انجام یافته در خصوص شرکت کشت و صنعت نیشکر هفت‌تپه (ضمیمه 1) ،  مصوبه هیأت واگذاری (ضمیمه 2) و گزارش ارزیابی قیمت توسط کارشناس رسمی دادگستری (ضمیمه 3) مربوط به این شرکت به پیوست ایفاد است.)

جدول شماره 2- خلاصه وضعیت عرضه‌های شرکت کشت و صنعت نیشکر هفت‌تپه

وضعیت عرضه

قیمت پایه مصوب هیأت واگذاری

تنفس

ارزش پایه هر سهم بر اساس گزارش كارشناس رسمی دادگستری (ریال)

شرایط مندرج در آگهی عرضه

روش واگذاری

شرایط فروش اقساطی

تاریخ مصوبه هیئت واگذاری

ردیف

نتیجه

تاریخ

ارزش پایه كل سهام قابل واگذاری (میلیارد ریال)

قیمت پایه هر سهم (ریال)

مبنای تصویب قیمت پایه

ارزش روز خالص دارایی‌ها

ارزش بازدهی

ارزش ویژه دفتری

ارزش اسمی

مدت اقساط

درصد بخش نقدی

فاقد متقاضی

1384/1/24

2،077

3،361،369

ارزش روز خالص دارایی‌ها

-

3،361،369

-

49،794-

10،000

-

مزایده

3 ساله

40

1383/12/19

1

فاقد متقاضی

1393/5/21

1،590

8،164

ارزش روز خالص دارایی‌ها

-

8،164

-

5،527-

10،000

-

فرابورس

6 ساله

15

1393/3/24

2

1393/6/18

فرابورس

3

1393/9/4

مزایده

4

فاقد متقاضی

1394/7/27

2،916

14،974

ارزش روز خالص دارایی‌ها

-

14،974

-

7،941-

10،000

در صورت انجام سرمایه‌گذاری جدید خریدار می‌تواند با تأیید سازمان خصوصی‌سازی تا دو سال تنفس در پرداخت اقساط داشته‌باشد.

مزایده

8 ساله

5

1394/6/21

5

فاقد متقاضی

1394/9/30

2،187

11،231

75 % ارزش روز خالص دارایی‌ها

یك سال

14،974

-

7،941-

10،000

* یک سال تنفس در پرداخت اقساط (معادل دو قسط).

* در صورت دستیابی تولید تا صددرصد ظرفیت اسمی زمان واگذاری و حفظ آن، خریدار از حداكثر 20 درصد تخفیف در پرداخت هریك از اقساط همان دوره بهره‌مند می‌شود.

مزایده

8 ساله

5

1394/8/30

6

دارای متقاضی

1394/11/26

2،187

11،231

75 % ارزش روز خالص دارایی‌ها

یك سال

14،974

-

7،941-

10،000

* یک سال تنفس در پرداخت اقساط (معادل دو قسط).

* در صورت دستیابی تولید تا صددرصد ظرفیت اسمی زمان واگذاری و حفظ آن، خریدار از حداكثر 20 درصد تخفیف در پرداخت هریك از اقساط همان دوره بهره‌مند می‌شود.

* درج تعداد كاركنان شركت در مقطع واگذاری در قرارداد واگذاری (بر اساس اعلام كتبی شركت)

مزایده

8 ساله

5

1394/10/26

7

نکته: عملکرد شرکت کشت و صنعت نیشکر هفت‌تپه به گونه‌ای بوده است که زیان انباشته آن در آخرین سال قبل از واگذاری یعنی سال 1393،  به رقم 3،496 میلیارد ریال بالغ گردید. همچنین در این سال، جمع کل بدهی‌های شرکت معادل 4،850 میلیارد ریال بوده است. ضمناً در ده‌ساله منتهی به عرضه و واگذاری شرکت کشت و صنعت نیشکر هفت‌تپه، ارزش بازدهی این شرکت و ارزش ویژه دفتری آن منفی بوده است.

5) نهایتاً 95 درصد سهام شرکت "کشت و صنعت نیشکر هفت‌تپه" در عرضه هفتم در مزایده مورخ 1394/11/26، با شرایط 5 درصد نقد و مابقی طی اقساط 8 ساله، طی قرارداد شماره 26116 مورخ 1394/12/18 به کنسرسیومی متشکل از: شرکت دریای نور زئوس، آقایان امید اسدبیگی و مهرداد رستمی، به عنوان تنها شرکت‌کننده در مزایده، به مبلغ 2،222 میلیارد ریال واگذار گردید که با احتساب سود فروش اقساطی، این رقم به 3،934 میلیارد ریال بالغ می‌گردد (قرارداد مذکور در این بند به شرح ضمیمه 4 ایفاد می‌گردد). در خصوص برخی ابهامات ایجاد شده پیرامون این واگذاری، توضیحاتی به شرح زیر ارائه می‌گردد:

* در هیچ‌یک از قوانین و مقررات مرتبط با امر واگذاری از جمله قانون اجرای سیاست‌های کلی اصل 44 قانون اساسی، شرط سنی برای متقاضیان خرید بنگاه‌های دولتی لحاظ نشده است.

* برای تمامی برندگان در همه واگذاری‌های سازمان خصوصی‌سازی، عدم وجود بدهی معوق به سازمان خصوصی‌سازی بررسی شده و درخصوص ممنوع المعامله نبودن و نداشتن بدهی معوق به سیستم بانکی از مراجع مربوطه استعلام می‌شود. در مورد متقاضیان خرید سهام شرکت کشت و صنعت نیشکر هفت‌تپه نیز این فرآیند صورت پذیرفته است.

* بر اساس ماده (1) دستورالعمل روش انتخاب مشتریان استراتژیک و متقاضی خرید سهام کنترلی و مدیریتی موضوع تصویب‌نامه شماره 83519 مورخ 1393/05/25 هیأت محترم واگذاری، بنگاه‌هایی که دارای یک یا برخی از ویژگی‌های زیر باشند از نظر این دستورالعمل استراتژیک محسوب می‌شوند:

** ارزش بنگاه به دلیل فعالیت و عملیات جاری نبوده و قیمت آن عمدتاً از انبوه اموالی مانند زمین، املاک و مستغلات تشکیل شده که امکان و ظرفیت بکارگیری در مواردی غیر از فعالیت جاری بنگاه را دارند ولی قیمت گذاری این اموال یا سهام بنگاه با شرایط کاربری جاری انجام شده باشد.

** تولید یا توزیع کننده خدمات عمومی و انحصاری بوده یا دارای محصولات و خدمات مورد مصرف همگان نظیر برق، گاز، آب و ... باشد.

** دارای فنآوری خاص، پیچیدگی و حساسیت فعالیت و یا امتیازات و قراردادهای ویژه باشد.

** دارای برنامه توسعه‌ای نیمه تمام و نیازمند سرمایه‌گذاری و تکمیل باشد.

** سایر ویژگی ها با تشخیص و تعیین هیأت واگذاری.

حال آن‌که در واگذاری سهام شرکت کشت و صنعت نیشکر هفت‌تپه باوجود آن‌که وضعیت شرکت، شامل اموال و دارایی‌ها، تولیدات و موضوع فعالیت آن در مقطع تعیین قیمت و شرایط واگذاری به استحضار هیأت محترم واگذاری رسیده‌است، مصوبه‌ای درخصوص استراتژیک بودن مشتریان و مدیران منصوب آن شرکت توسط هیأت واگذاری صادر نشده است.

ج) وضعیت پس از واگذاری شرکت کشت و صنعت نیشکر هفت‌تپه    

6) شرکت کشت و صنعت نیشکر هفت‌تپه از دوران قبل از واگذاری به علت مشکلات ساختاری از قبیل بدهی‌های زیاد و انبوه نیروی کار مازاد و عدم تولید طبق ظرفیت اسمی، همواره زیان‌ده بوده است. در دوره پس از واگذاری نیز به دلیل برخی از مشکلات نظیر کم‌آبی و تحمیل حدود 2000 نفر نیروی کار جدید به شرکت در شروع واگذاری، زیان‌دهی شرکت ادامه یافت؛ با این وجود خریداران پس از تحویل گرفتن شرکت اقدامات مثبتی جهت بازسازی، نوسازی و تنوع‌بخشی به تولیدات شرکت انجام دادند که اهم آنها به شرح زیر است:

ـ احداث کارخانه تولید رب فله گوجه فرنگی به ظرفیت 1000 تن.

ـ احداث کارخانه تولید MDF و کارخانه تولید بتن.

ـ  ایجاد کارخانه تولید زغال از باگاس.

ـ  ایجاد تاکستان و باغ شاتوت به مساحت 1000 هکتار.

ـ  ایجاد گلخانه برای تولید 17 گونه انگور و باغ مرکبات به مساحت 200 هکتار.

همچنین درآمدهای عملیاتی شرکت که طبق صورتهای مالی سال مالی منتهی به 1394/3/31 معادل 1033 میلیارد ریال بود، در پایان سال مالی منتهی به 1396/3/31 به 1897 میلیارد ریال (84% افزایش) و در پایان سال مالی منتهی به 1397/3/31 (با وجود شروع اعتراضات کارگری) به 1494 میلیارد ریال بالغ گردید.

7) شرکت کشت و صنعت نیشکر هفت‌تپه از تابستان 1397 به واسطه برخی مشکلات که برای خریدار بوجود آمد، با مشکلاتی مواجه شد که موجب گردید پرداخت حقوق کارگران به تعویق بیفتد. این موضوع موجب شکل‌گیری اعتراضات کارگری در سال 1397 شد.

8)  پس از مدتی با تلاش مدیران شرکت و مسئولین محلی استان این مشکلات مرتفع شد و در حال حاضر شواهد امر نشان می‌دهد که نه تنها وضعیت شرکت کشت و صنعت نیشکر هفت‌تپه در ماه‌های اخیر رو به بهبود بوده و این شرکت در حال تولید می‌باشد؛ بلکه اقدامات وسیع و گسترده ای نیز توسط خریدار پیرامون توسعه فعالیت شرکت انجام پذیرفته است. ضمنا بر اساس آخرین اطلاعات دریافتی از شرکت، حقوق و مزایای پرسنل تسويه شده است. اخيراً در همین راستا فیلمي از شبکه خبر پخش شده كه نشان می‌دهد شرکت مذکور در حال خروج از وضعیت بحرانی و حرکت به سمت تولید بهینه می‌باشد (ضمیمه شماره 5).

9) تعداد کل اقساط واگذاری شرکت مذکور 20 قسط در فواصل زمانی 6 ماهه و به صورت پلکانی بوده است که سررسید قسط اول 1396/6/27 و سررسید قسط آخر 1405/12/27 می‌باشد. تاکنون 6 قسط از اقساط واگذاری شرکت مذکور سررسید شده است که کل اقساط اول و دوم و بیش از نیمی از قسط سوم پرداخت شده است و با توجه به مقررات؛ دریافت مابقی اقساط سررسید شده در حال پیگیری است.

.

10) درخصوص ابهاماتی که پیرامون خروج محصولات و یا فروش برخی تجهیزات شرکت کشت و صنعت نیشکر هفت‌تپه در زمان بعد از واگذاری آن مطرح می‌شود، لازم به توضیح است بر اساس موضوع فعالیت شرکت یادشده طبق مفاد اساسنامه، این شرکت می‌تواند علاوه بر کشاورزی و تولید شکر، نسبت به انجام فعالیت‌های بازرگانی، خرید و فروش، صادرات و واردات در زمینه موضوع فعالیت‌های خود نیز اقدام نماید. علاوه بر این، طبق بند (ط) ماده (10) دستورالعمل "نحوه تنطیم قراردادهای واگذاری" مصوب جلسه مورخ 1388/1/18 هیأت واگذاری، واگذاری حداکثر 1% از مجموع ارزش قابل فروش دارایی‌های ثابت بنگاه بدون دریافت مجوز کتبی از سازمان خصوصی سازی توسط خریدار امکان پذیر است، ولی واگذاری بیش از 1% نیازمند اخذ مجوز از این سازمان می‌باشد. طبق گزارشات بازرسان این سازمان و همچنین طبق نتایج بازدیدهای نظارتی انجام شده از شرکت، موردی خلاف دستورالعمل مزبور مشاهده نشده است.

11) با توجه به درخواست آقایان اميد اسدبیگی و مهرداد رستمی چگنی و شركت دریای نور زئوس، سهام ترجيحی جذب نشده و سهام متعلق به شركت دریای نور زئوس در شركت كشت و صنعت نیشكر هفت تپه طی قرارداد شماره 19236 مورخ 1398/9/4 به آقای اميد اسدبیگی منتقل گردید. (ضمیمه شماره 6).